صنایع فرهنگی در دوران پساجنگ چه نقشی دارند؟
لباس دونی: فناوری های نرم و صنایع فرهنگی در دوران پساجنگ نقش به سزایی دارند که می توان به بازسازی زیرساخت ها و بازآفرینی هویت ملی اشاره نمود.
بهزاد رشیدی کارشناس فرهنگ و رسانه در گفت و گو با گزارشگر مهر، با اشاره به نقش صنایع فرهنگی در دوران پساجنگ اظهار داشت: جنگ، علاوه بر تخریب زیرساخت های فیزیکی، فرسایش همزمان سرمایه های انسانی و اجتماعی را به دنبال دارد و هر کشوری بعد از جنگ، باید با برنامه و با بسیج همه امکانات خود، بازیابی و سازندگی همه جانبه ای را در پیش گرفته و مدیریت کند.
وی اضافه کرد: راهبرد دوران پساجنگ، دیگر یک برنامه صرفاً عمرانی برای بازسازی فیزیکی کشور نیست؛ بلکه باید آنرا فرآیندی چندلایه برای بازطراحی و بازسازی کشور و مهم تر از آن، بازآفرینی جامعه به حساب آورد.
این کارشناس فرهنگ و رسانه تصریح کرد: تجربه های جهانی نشان داده اند، کشورهایی که در دوره های پساجنگ توانسته اند خلاقیت و نوآوری را سرلوحه کار خود قرار دهند و پیشران های فناورانه را تقویت نمایند، نه فقط بازسازی را سریع تر و کم هزینه تر کرده اند، بلکه توانسته اند مسیر جدیدی برای افزایش اقتدار، توسعه اقتصادی، ارتقاء امنیت ملی و حضور مؤثر در نظم جدید و جهانی ترسیم کنند. اگر این الگو را بپذیریم، ساختارهای فناوری خصوصاً پارک های علم و فناوری بعنوان قلب تپنده زیست بوم نوآوری، نقشی کلیدی در مجموعه این بازسازی ها و تحولات ایفا می کنند.
فناوری، فرایند بازسازی را کم هزینه تر می کند
وی بیان نمود: بدون شک فناوری، فرایند بازسازی را هوشمندتر، سریع تر و کم هزینه تر می کند؛ در حالی که کشور با چالش هایی چون تخریب زیرساخت ها، فشارهای اقتصادی، محدودیت های بین المللی و فرسایش قسمتی از سرمایه انسانی خود روبرو شده، حرکت به سمت تحول فناورانه، دیگر نه فقط یک انتخاب که ضرورتی مهم و راهبردی برای آینده سازی شمرده می شود. توسعه اقتصاد دانش بنیان، افزایش بهره وری، ایجاد اشتغال تخصصی و کاهش وابستگی خارجی، از دیگر نتایج این رویکرد هستند.
رشیدی با اشاره به ظرفیت بالای صنایع فرهنگی و هنری اظهار داشت: از طرفی اگر بازسازی را صرفا به زیرساخت ها محدود نماییم، عملا نیمی از مسیر را نادیده گرفته ایم. اینجاست که فناوری های نرم، صنایع فرهنگی و هنر می توانند وارد میدان شده و مأموریتی بسیار مهم که همانا بازسازی روح و روان جامعه در کنار جسم اقتصاد است، را بر دوش بکشند. استفاده از ظرفیت بالای صنایع فرهنگی و هنری در بازسازی و برنامه های پسا جنگ، کارکردهای مختلفی دارد.
وی خاطرنشان کرد: نخستین کارکرد فناوری های نرم و صنایع فرهنگی، کمک به روایت سازی است. در حالی که جنگ روایتها بخش عمده ای از نبرد را شامل می شود، اگر بدون روایت پردازی دقیق، صادقانه و امیدبخش تجربه جنگ رها شود، به منبعی از اضطراب و گسست اجتماعی تبدیل خواهد شد. هنرمندان، نویسندگان، فیلم سازان و فعالین رسانه ای می توانند با استفاده از خلاقیت خود، سختی و رنج موجود را معنا ببخشند و تجربه روزهای سخت جنگ را به هویت ملی پیوند بزنند و با چنین رویکردی، زمینه بازگشت قسمتی از جامعه که صدمه بیشتری دیده را به تعادل روانی و انسجام اجتماعی فراهم آورند.
بازسازی سرمایه اجتماعی؛ دومین کارکرد صنایع فرهنگی در دوران پساجنگ است
این کارشناس فرهنگ و رسانه تصریح کرد: دومین کارکرد صنایع فرهنگی در این روزها، بازسازی سرمایه اجتماعی است. هر چند در ایران همیشه در حین و پس از جنگ، انسجام اجتماعی و وحدت ملی، رشد درحال افزایشی می یابد، اما برای بازسازی و باز آفرینی اعتماد و اطمینان در بین آن بخش از جامعه که جنگ برای شان با بی اعتمادی و تضعیف پیوندهای اجتماعی همراه بوده، محصولات و پلت فرم های فرهنگی می توانند بستر گفت و گو، همدلی و پیوند اجتماعی را به ارمغان بیاورند.
وی اضافه کرد: کارکرد سوم، پیوند میان اقتصاد فرهنگ و اقتصاد دانش بنیان است. همانطور که سرمایه گذاری در فناوری بعنوان یک لزوم امنیتی، اقتصادی و اجتماعی مطرح می شود، صنایع فرهنگی هم می توانند با اتکا به خلاقیت، سرمایه انسانی و هزینه های پایین تر، به یکی از موتورهای مکمل رشد اقتصادی در دوران بازسازی تبدیل شوند. این هم افزایی زمانی به اوج می رسد که شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور، در کنار پشتیبانی از فناوری های سخت، در توسعه کسب وکارهای خلاق و فرهنگی خود، موفق عمل کنند.
رشیدی در سطح ساختاری، زیست بوم فناوری در دوران جنگ و پساجنگ بر سه ستون استوار است؛ جهت گیری تقاضامحور برای پاسخ به نیازهای فوری، هم افزایی میان صنعت، دانشگاه و نهادهای راهبردی، و ایجاد محیط های امن و پایدار برای تداوم فعالیت شرکت های فناور. دراین میان، پارک های علم و فناوری می توانند با تبدیل شدن از مراکز صرفا حمایتی به «هاب های راهبردی»، نقش محوری در شبکه سازی، تجاری سازی و هدایت نوآوری ایفا کنند.
نباید از دیپلماسی فرهنگی غافل شد
وی بیان نمود: از طرف دیگر در روزگار بعد از جنگ، دانشگاه ها هم ناگزیر از تعریف مجدد نقش خود هستند. حرکت به سمت ماموریت گرایی، پیوند ساختاری با صنعت و پارک ها، و کارکردی سازی پژوهش ها، آنها را به موتور محرک بازسازی فناورانه تبدیل خواهد نمود. این تحول، خصوصاً در بازسازی صنایع پیشران مانند فولاد، پتروشیمی، انرژی و زیرساخت های حیاتی، اهمیتی دوچندان دارد؛ جایی که نوسازی تجهیزات، بومی سازی فناوری های حساس و دیجیتالی سازی، شرط بقا و رقابت پذیری است.
این کارشناس فرهنگی با اشاره به دیپلماسی فرهنگی اظهار داشت: در کنار این تحولات، نباید از دیپلماسی فرهنگی غافل شد. در جهانی که تصویر کشورها به اندازه قدرت سخت اهمیت دارد، روایتهای فرهنگی و هنری می توانند نقش مؤثری در تعریف مجدد جایگاه بین المللی کشور ایفا کنند و مسیر تعاملات سازنده تر را هموار سازند.
وی اضافه کرد: اصحاب فرهنگ و هنرمندان با استفاده از انواع تکنیکها و قالب های هنری، مسلح شده و در کنار کشور و مردم مانده اند، باید قدر این بخش از ظرفیت کشور را بیشتر بدانیم و برای مساعدت با بازآفرینی هویت ملی، با روایت جذابِ تاریخ، ارزش ها و زیبایی های ملی و ایجاد زبانی مشترک میان اقوام و اقشار جامعه، دست این هنرمندان خلاق و جوانان نوآور و فناور را به گرمی بفشاریم و نباید بپنداریم دوران پساجنگ، صرفا زمان بازگشت به وضعیت پیشین است؛ بلکه فرصتی تاریخی برای باز طراحی و بازآفرینی آینده کشور است.
رشیدی در انتها اظهار داشت: آینده ای که در آن، فناوری های پیشرفته و صنایع فرهنگی، هنر و خلاقیت، در کنار یکدیگر، همزمان با بازسازی کشور، مسیر یک جهش پایدار و هوشمند دیگر را برای ایران عزیز هموار می سازند.
به طور خلاصه، این کارشناس فرهنگ و رسانه اشاره کرد: تجربه های جهانی نشان داده اند، کشورهایی که در دوره های پساجنگ توانسته اند خلاقیت و نوآوری را سرلوحه کار خود قرار دهند و پیشران های فناورانه را تقویت نمایند، نه فقط بازسازی را سریع تر و کم هزینه تر کرده اند، بلکه توانسته اند مسیر جدیدی برای افزایش اقتدار، توسعه اقتصادی، ارتقاء امنیت ملی و حضور مؤثر در نظم جدید و جهانی ترسیم کنند. این کارشناس فرهنگی با اشاره به دیپلماسی فرهنگی گفت: در کنار این تحولات، نباید از دیپلماسی فرهنگی غافل شد. وی افزود: اصحاب فرهنگ و هنرمندان با استفاده از انواع مهارت ها و قالب های هنری، مسلح شده و در کنار کشور و مردم مانده اند، باید قدر این بخش از ظرفیت کشور را بیشتر بدانیم و برای مساعدت با بازآفرینی هویت ملی، با روایت جذابِ تاریخ، ارزش ها و زیبایی های ملی و ایجاد زبانی مشترک میان اقوام و اقشار جامعه، دست این هنرمندان خلاق و جوانان نوآور و فناور را به گرمی بفشاریم و نباید بپنداریم دوران پساجنگ، صرفاً زمان برگشت به وضعیت پیشین است؛ بلکه فرصتی تاریخی برای باز طراحی و بازآفرینی آینده کشور است.
منبع: lebasdooni.ir
این مطلب لباسدونی را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب