از خلاقیت تا مصرف گرایی بی هدف
به گزارش لباس دونی، یک طراح لباس با تاکید بر این که تنوع بدون ساختار زیبایی شناختی به مصرف گرایی منجر می شود، اظهار داشت: خیلی از طراحان امروز بجای خلق هنر اصیل، طرح های ناقص از منابع خارجی را بازتولید می کنند.
آزاده آریایی طراح مد و لباس، در گفتگو با خبرنگار مهر با تاکید بر این که تنوع بدون ساختار زیبایی شناختی به مصرف گرایی منجر می شود، اظهار نمود: تنوع محصولات مد و لباس در هر مرحله، چیزی جدید بهمراه دارد که از جهاتی می تواند خوب باشد و از جهاتی نیز نه چندان مطلوب. انسان، همیشه در جست وجوی تازگی است و همین ویژگی، ذهن او را فعال نگه می دارد. به همین دلیل، تنوع می تواند به شکلی، حس ماجراجویی ذهن انسان را ارضا کند.
وی اضافه کرد: از طرفی، انسان ها همیشه در پیِ زیبایی بوده اند و تنوع، در ذات خود می تواند خدمتی به زیبایی شناسی باشد. اما از دید من، اگر تنوع به نقطه ای از «زیبایی مطلق» برسد، دیگر نیاز به تغییر ندارد.
این طراح مد و لباس اظهار داشت: بعنوان مثال وقتی لباس های اقوام مختلف را می بینیم، متوجه می شویم که بعد از رسیدن به ساختار زیبایی شناختی مطلوب، فرم اصلی خویش را حفظ نموده اند. این ساختارها از نظر رنگ، محیط و فرهنگ جامعه شان بطورکامل هماهنگ اند و همان گونه که در طبیعت نیز تنوع طبیعی وجود دارد، در طراحی پوشاک سنتی نیز تنوعی هماهنگ با زیست جهان انسان شکل می گیرد.
گاهی تنوع تا جایی پیش می رود که دیگر ساختار زیبایی شناختی ندارد
وی تصریح کرد: اما گاهی تنوع تا جایی پیش می رود که دیگر ساختار زیبایی شناختی ندارد. فقط نوعی ساختارشکنی است برای تولید چیزی متفاوت، نه چیزی زیبا. این نوع از تنوع، مصرف گرایی را افزایش می دهد؛ همه ی ما لباس هایی داریم که فقط به سبب متفاوت بودن با سایر لباس ها خریده ایم، اما وقتی آنها را به خانه آورده ایم، دیده ایم که نه با هم ست می شوند، نه رنگ یا طرحشان دل نشین است. در چنین موقعیت هایی، تفاوت جای زیبایی را می گیرد و انتخاب ها از سر شتاب و هیجان انجام می شوند.
آریایی با اشاره به این که رسالت واقعی طراح لباس، خلق تنوعی است اظهار داشت: این تنوع بر پایه هنر و زیبایی شکل گرفته باشد. اگر چنین شود، «تنوع» بشکلی نرم و پایدار اتفاق می افتد و به مصرف گرایی منجر نمی گردد. چنین لباسی به قدری در نسبت های بصری، رنگ، مدل و فرم هماهنگ است که حتی سال ها بعد، باردیگر می توان آنرا پوشید و هنوز زیبا دید.
وی تصریح کرد: در این بین دو نوع تنوع داریم؛ نخست، تنوعی اصیل که به اقتصاد و زیبایی پایدار کمک می کند؛ و دوم تنوعی زودگذر که فقط برای فروش بیشتر طراحی شده است. نوع دوم متاسفانه به محیط زیست، اقتصاد خانواده و حتی ساختار فرهنگی جامعه لطمه می زند.
این طراح مد و لباس در جواب این پرسش که آیا تنوع می تواند تولیدکنندگان و طراحان ما را بسمت اصالت و هویت بخشی سوق دهد؟ اظهار نمود: اگر تنوع بر پایه نظم هنری و شناخت بنیادهای زیبایی شناسی رخ دهد، نتیجه مثبت خواهد بود. اما واقعیت اینست که امروز اغلب انتخاب ها بر مبنای داده های ناقص از منابعی مانند پینترست یا سایت های مد جهانی صورت می گیرد. ما نمی دانیم پشت هر طرح یا لباس چه اندیشه ای وجود داشته است. چون اطلاعات را بریده بریده و سطحی دریافت می نماییم، بخشی از یک طرح را با بخش های نامرتبط دیگر ترکیب می نماییم و بالاخره، زیبایی واقعی و مفهوم هنری اثر از بین می رود.
طراحی لباس نیز نیاز به پشتوانه ی مفهومی دارد
وی اضافه کرد: اگر در کشور خود، ساختاری آموزشی برای طراحی لباس داشته باشیم که جامع و عمیق باشد، می توانیم درک نماییم همانطور که یک برند، فقط کالا نمی فروشد، بلکه «خاطره» و «داستان» می فروشد، طراحی لباس نیز نیاز به پشتوانه مفهومی دارد. وقتی پشت هر کالا داستانی هنری و فرهنگی قرار گرفته باشد، می توان آنرا نه بعنوان محصولی مصرفی، بلکه بعنوان اثری هنری عرضه نمود.
آریایی اظهار داشت: اما وقتی طراحی لباس بشکل کلاژی از ایده های پراکنده و تقلید از منابع مختلف صورت می گیرد، نه فقط به هویت هنری لطمه می زند، بلکه در نهایت به ضرر تولیدکننده نیز تمام می شود. چنین محصولاتی ممکنست در یک بازه کوتاه، فروش خوبی داشته باشند، اما به سرعت از چرخه مصرف خارج می شوند و زیان اقتصادی به دنبال دارند، چونکه پشت آنها هیچ برنامه ریزی، برندسازی یا خط فکری وجود نداشته و فقط به شکل کولاژی از طرح های مختلف تولید شده اند.
وی تصریح کرد: برای رسیدن به مرحله ای که در آن، تنوع هم زمان با اصالت و زیبایی حفظ شود، باید چند مسئله را موشکافانه بررسی کرد. من می توانم این موارد را دقیق تر توضیح دهم یا در چارچوب یک فایل PDF خدمتتان ارایه کنم.
این طراح مد و لباس اظهار داشت: یکی از مهم ترین نکات اینست که اغلب تولیدکنندگان ما، طراح لباس حرفه ای ندارند. در خیلی از تولیدی ها، خود تولیدکننده یا افراد غیرماهر، فقط با مشاهده پوشاک مزون ها، محصولات دیگر را کپی می کنند. این روند کپی برداری، کیفیت را در هر مرحله می کاهد.
طراح لباس باید همیشه به سه سؤال اساسی پاسخ دهد
وی اضافه کرد: از طرفی، خیلی از طراحان لباس، مبانی هنرهای تجسمی را به درستی در طراحی خود به کار نمی گیرند، در حالیکه این مبانی رابطه مستقیم با فضا، بافت و معماری محیط زندگی انسان دارد. برای مثال، در کویر، ترکیب رنگ فیروزه ای لباس با نارنجی خاک کویر، ترکیبی چشم نواز بوجود می آورد. این نشان میدهد که هارمونی رنگ و فضا بر درک زیبایی تأثیر مستقیم دارد.
آریایی اظهار داشت: طراح لباس باید همیشه به سه سؤال اساسی پاسخ دهد؛ چه کسی، کجا و چه طور مقرر است این لباس را بپوشد؟ وقتی تولیدی ها در تهران، لباسی طراحی می کنند و همان را بدون تغییر در مناطق گرمسیر یا سردسیر عرضه می کنند، یعنی به این سه پرسش توجه نکرده اند.
وی اضافه کرد: به باور من، مطالعه در رابطه با این مسایل یکی از رسالت های اصلی اتحادیه های پوشاک و خیاطان است. متاسفانه به جز دریافت هزینه های معمول، کمتر دیده می شود که این نهادها در حوزه ی پژوهش بازار یا آموزش فعال باشند. این در حالیست که چنین تحقیقاتی باید به شکل گروهی و سازمان یافته انجام شده، سپس نتایج آن در اختیار طراحان و تولیدکنندگان قرار گیرد تا هر کدام بتوانند تحقیقات تکمیلی خویش را بر مبنای آن انجام دهند به طور خلاصه، این نوع از تنوع، مصرف گرایی را افزایش می دهد؛ همه ی ما لباس هایی داریم که فقط به جهت متفاوت بودن با سایر لباس ها خریده ایم، اما وقتی آنها را به خانه آورده ایم، دیده ایم که نه با هم ست می شوند، نه رنگ یا طرحشان دل نشین است. وی افزود: به باور من، مطالعه در ارتباط با این مسائل یکی از رسالت های اصلی اتحادیه های پوشاک و خیاطان است. متاسفانه به جز دریافت هزینه های معمول، کمتر دیده می شود که این نهادها در حوزه ی پژوهش بازار یا آموزش فعال باشند.
این مطلب لباسدونی را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب