گفت وگو با علیرضا دباغ ـ كارشناس و منتقد فرهنگی

بررسی ابعاد فرهنگی حمله سایبری به صداوسیما

بررسی ابعاد فرهنگی حمله سایبری به صداوسیما

لباس دونی: یک کارشناس فرهنگی با بررسی ابعاد فرهنگی حمله سایبری به صداوسیما، اظهار نمود: «اگر می خواهیم جلوی نفوذ را بگیریم و مانع از تکرار هک ها و حمله های جنگ نرم شویم، باید به جامعه ی علمی و فرهنگی کشور اهمیت دهیم و بذر امید را در دل های تک تک هموطنانمان بکاریم.»


علیرضا دباغ ـ کارشناس فرهنگ و رسانه ـ درباره ماجرای هک شدن چند شبکه تلویزیونی در روز پنجشنبه ـ ششم بهمن ماه ـ و پخش تصاویری از سرکرده های منافقین به ایسناگفت: پخش تصویر سرکرده ی منافقین از چند شبکه ی تلویزیونی و شعار سخیف این گروهک از شبکه رادیویی فی نفسه مسأله ی مهمی نیست. از یک گروهک تروریستی انتظاری جز خرابکاری و ترور نمی رود. همچون ترور فیزیکی این گروه، کشتار مردم در اوایل دهه ۶۰ منفجر کردن اتوبوس های شرکت واحد با مسافرانش، مثله کردن پاسداران، کمک به صدام، شنود در جنگ به نفع دشمن خارجی، حمله به کرمانشاه و ایلام و قصر شیرین و کشتار مردم در راه عملیات فروغ جاویدان بوده است که جنایات کمی نیست و شاید نسل جدید از آن اطلاعی نداشته باشند اما در حافظه ی تاریخی متولدین دهه ۵۰ و پیش از آن باقی است. همان گروهی که با عملیات نفوذ، کشور ما را از وجود ذیقیمت بزرگانی چون شهید بهشتی و شهید رجایی محروم کرد، حالا با مانورهایی که در زمینه های سایبری می دهند، نشان می دهند که کوشش های دیگری را سازماندهی می کنند.
دباغ اضافه کرد: «در واقع این هک ها ادامه همان ترورهای دهه ی شصت است که بروزرسانی شده اند ولی چند نکته ی مهم را به ما یادآور می شود:
۱- جنگ نرم یک واقعیت ملموس است نه یک توهم.
۲-تکنولوژی عرصه ی جدیدی از رویارویی را ایجاد کرده است که کمتر از تیر و تفنگ نیست.
۳- پروژه ی نفوذ جدی تر از آنست که فکر می نماییم.»
این منتقد فرهنگی در پاسخ به این پرسش که «عملکرد سازمان صدا و سیما در حوزه اطلاع رسانی و خبر، پیرامون قضیه هک شدن شبکه های تلویزیونی را به چه صورت ارزیابی می کند؟» اظهار داشت: باتوجه به عملکردهای ضعیف سالهای قبل رسانه در زمینه ی خبر، در مدیریت جدید صداوسیما این که به فاصله ی کمی از این واقعه، شبکه ی خبر به انعکاس این مساله پرداخت قابل تقدیر است. بااینکه با عنایت به این که این مساله در منظر مخاطبان میلیونی شبکه اول سیما و شبکه ی قرآن و شبکه های رادیویی پیام و جوان اتفاق افتاده بود و در فضای مجازی هم منعکس شده بود، پرداختن به آن در خود صداوسیما از نظر علمی در مقوله ی پوشش خبری به رویکرد قانون طبیعی تعبیر می شود اما، اگر صداوسیما بخواهد به سیاق رسانه های پیش رو عمل کند، باید از تهدیدات و بحران ها بعنوان یک فرصت برای جذب مخاطب بیشتر و اعتمادسازی استفاده نماید و رویکرد تعاملی را در این مورد در دستور کار قرار بدهد.
او اضافه کرد: البته کاملاً قابل درک است که این مساله به امنیت گره خورده و شاید جزئیات آن کاملاً قابل بازگو کردن نباشد، به ویژه این که ممکنست گروهک مذکور گرفتار خودبزرگ بینی شود؛ اما باتوجه به اشراف مسؤولان جدید معاونت سیاسی صداوسیما، به ویژه سردبیر ارشد خبرهای داخلی که از فارغ التحصیلان دانشگاه صداوسیما هم هستند، انتطار می رود با حفظ اصول حرفه ای، این رویکرد را به رویکرد تعاملی تبدیل کنند.
فراموش نشود که درکنار بخشهای خبر، روابط عمومی صداوسیما هم باید به وظیفه ی خود در اطلاع رسانی و لااقل عذرخواهی دراین زمینه بیشتر توجه می کرد.
دباغ در پاسخ به این پرسش که «راه های جلوگیری از این اتفاقات در صداوسیما چیست؟» هم توضیح داد: طرح این پرسش یک اشکال کوچک دارد و آن این است که این اتفاقات نه فقط در صداوسیما بلکه در هرجایی که سیستم های تکنولوژیکی در آن وجود دارد، امکان بروز دارد. البته باید پیشگیری شود و متخصص خودش را می طلبد. اما چون من یک کارشناس فرهنگی و رسانه ای هستم نه کارشناس امنیت شبکه و متخصص امنیتی بدین سبب به این پرسش شما از منظر فرهنگی و ارتباطاتی پاسخ می دهم.
این مدرس دانشگاه در قسمتی از سخنانش با اشاره به هک شدن سیستم کارت هوشمند سوخت در کشور که در آبان ماه صورت گرفت و همین طور در فاصله ای کمی از آن هک شدن شبکه های رادیو و تلویزیونی را نشان دهنده این امر دانست که این جنگ، یک جنگ واقعی و سازماندهی شده است.
دباغ سپس درباره چگونگی مقابله با این برنامه ی سازماندهی شده، توضیح داد: باز هم تاکید می کنم به پرسش شما از زاویه ی نقد فرهنگی نگاه می کنم. به اعتقاد من این مساله نشان میدهد که وقت آن رسیده است که اگر موضوع امنیت را مهم می دانیم باید به موضوع فرهنگ هم به همان اندازه اهمیت دهیم. متولیان امنیتی همانگونه که باید از نظر سخت افزاری به این مساله بپردازند و حفره های موجود را پیدا و پر کنند، باید اجازه دهند تا حفره های فرهنگی موجود نیز در جامعه، شناسایی شود و برای پرکردن آنها به روش صحیح اقدام گردد در این صورت می توانیم به آسانی در مقابل هر تهدید خارجی مقاومت نماییم.
او درباره حفره های فرهنگی موجود اضافه کرد: برخی حفره های فرهنگی هستند که موجب می شود روز به روز امکان نفوذ بیشتر شود. در این رابطه یک حقیقت مغفول مانده است و آن این است که جستجو برای یافتن این حفره های عمیق در مدار بسته ای از کارشناسان موجود رسانه نه فقط کافی نیست بلکه تأثیر معکوس گذاشته است و موجب شکاف بیشتر از منظر جامعه شناسی فرهنگی می شود. بعنوان مثال در کنار بدخواهانی که نخبگان را به مهاجرت تشویق می کنند چند سالی است که تعدادی از سخنوران که به آسانی در قالب کارشناس یا مجری تریبون های رسمی را در اختیار دارند، از روی سهو یا عمد هر کسی را که عقیده ای مخالف با عقیده ی خود می دانند، با بدترین لحن تشویق به خروج از کشور می نمایند. این مساله حتی در میان مجریان صداوسیما هم دیده می شود.
این منتقد فرهنگی با اعلان اینکه این یک موضوع کاملاً فرهنگی است که تأثیر آن در محیط علمی هم خودش را نشان می دهد، افزود: اگر این تفکر غلط همچنان ادامه داشته باشد و نخبگان فکری و فرهنگی جامعه یکی یکی به علت اختلاف سلیقه اما بهانه های واهی خودی و غیرخودی بودن تشویق به خروج از کشور شوند، کدام مغز متفکری می تواند جلوی هکرهای سایبری و هکرهای فرهنگی را بگیرد؟
دباغ درباره راهکار عبور از این مشکلات و حفره های فرهنگی اظهار داشت: همانطور که تاکید کردم در زمینه ی فنی و تکنولوژیکی صاحب نظران زیادند اما از دید پژوهشگر حوزه ی فرهنگ این یک درخواست دردمندانه است به تمام کسانی که می توانند کاری کنند و نمی کنند؛ از ایشان خواهش می کنم با دقت حفره های موجود در فرهنگ و ارتباطات را از منظر علوم انسانی مورد بررسی و موشکافی قرار دهند.
او با تاکید بر این که «صداوسیما و مراکز فرهنگی کشور باید از تمام ظرفیت های خود برای انجام عملیات فرهنگی استفاده کنند»، افزود: برای این جنگ نرم نهادهای فرهنگی از صداوسیما گرفته تا مطبوعات باید در کنار نسل جدید از تجربه ی نسل قدیم هم استفاده نماید. در مراکز علمی شامل علوم انسانی یا علوم پایه، ریاضی، فیزیک، مهندسی و پزشکی هیچ استادی تا وقتی می تواند درس بدهد و سرکلاس حضور یابد، نباید در خانه بماند، در زمینه های فرهنگی هیچ گاه یک ژورنالیست بازنشسته نمی گردد. بعنوان مثال، لری کینگ تا روزهای آخر حیاتش که بواسطه ی کرونا از دنیا رفت، همچنان فعالیت رسانه ای داشت اما همین صداوسیما کار را به جایی می رساند که یک خبرنگار باتجربه و فعال در زمینه های مقاومت، وقتی بازنشسته می شود به بهانه ی مسائل امنیتی حتی حق ورود به صداوسیما را ندارد؛ یا یک استاد دانشگاه که هنوز توان فعالیت علمی و فرهنگی اش بیشتر از بسیاری از مسئولان است، ناگهان از تدریس منع می شود. نباید به بهانه ی جوانگرایی یا بهانه های دیگر، دایره ی خودی ها را تنگ و محدود کرد، چونکه این محدودیت در کوتاه مدت به فرار مغزها، در بین مدت به ایجاد رانت و در دراز مدت به پروژه ی نفوذ تبدیل می شود. و آنچه ما به آن نیاز داریم پیش گیری از این رخدادهاست.
دباغ اضافه کرد: باید به جامعه شناسان امکان بیان دیدگاه هایشان را داد و به پژوهشگران فرهنگی آزادی نقد وضع موجود فرهنگی و رسانه ای کشور را داد. باید به متخصصان رسانه امکان اظهار نظر بدهیم.
او با اعلان اینکه «اگر امکان تشکیل لشکر سایبری فراهم می شود، افسران جنگ نرم را سرباز یک جناح خاص و یک تفکر سیاسی نکنیم و امنیت ملی را در حمایت یک تفکر نبینم.»، توضیح داد که «اگر می خواهیم جلوی نفوذ را بگیریم و مانع از تکرار هک ها و حمله های جنگ نرم شویم، باید به جامعه ی علمی و فرهنگی کشور اهمیت دهیم و بذر امید را در دل های تک تک هموطنانمان بکاریم.» دباغ همین طور اظهار داشت: «فکر نکنیم مدافعان کشور فقط همین حلقه ی محدود آشنایان ما در دولت یا نهادهای انقلابی هستند. مگر گذر پیروزمندانه از سالهای سخت دفاع مقدس و ترورهای منافقین بدون همراهی اقشار مختلف مردم و همین هایی که گاه انتقاداتی هم به وضعیت موجود داشتند اما صحنه را خالی نمی کردند و خیانت منافقان را برنمی تافند، محقق می شد؟!»
این کارشناس فرهنگی که زمانی مدیرکل نظارت و ارزیابی سابق رسانه های نوین صدا و سیما بوده است، در آخر خطاب به مسئولان و برنامه ریزان کشور اظهار داشت: دست آخر خدمت دست اندرکاران و برنامه ریزان کشور بعنوان یک ناظر فرهنگی و پژوهشگر حوزه ی ارتباطات سفارش می کنم اگر به امنیت کشور و سعادت نسل آینده اهمیت می دهیم، اقشار مختلف مردم شامل فرهنگیان، دانشگاهیان جوانان و سالمندانی که نظر انتقادی به وضعیت فرهنگی و اجتماعی کشور دارند را به بهانه های خودی و غیرخودی بودن از قطار کشور پیاده نکنیم تا مثل گذشته از تمام ظرفیت بالقوه ی هموطنان به ویژه در عرصه های علمی، فرهنگی و اجتماعی برای حفظ امنیت ملی و مقابله با نفوذی ها و هکرها استفاده نمائیم.
علیرضا دباغ


منبع:

1400/11/12
12:46:56
5.0 / 5
359
تگهای خبر: تخصص
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۹ بعلاوه ۴
لباس دونی